Tháng Ba, sắc trời tràn đầy một màu xanh mơn mởn của lộc và lá non, những dãy đốm lá màu cốm nhún nhảy trên cành trong nắng người ta lại thấy bâng khuâng một nỗi thèm thuồng cái vị ngòn ngọt, thanh thanh, bùi bùi, man mát của miếng bánh trôi, bánh chay. Là vì thời tiết dụ mị lòng người, hay vì một tục lệ ngàn đời đã thành quen, cứ dịp ấy, độ ấy là kích hoạt một thói quen mĩ vị? Khó có thể lý giải được.
Chỉ biết rằng cứ đến đầu tháng 3 âm, nhiều vùng miền ở cả nước, đặc biệt là các tỉnh miền Bắc lại rục rịch ngâm gạo xay bột để làm bánh trôi bánh chay. Đó là một trong những loại bánh truyền thống có nguyên liệu đơn giản và dễ làm của người Việt với gạo nếp, đường phên, đỗ xanh, vừng trắng và tất nhiên không thể thiếu bột sắn dây ướp hoa bưởi mẻ Giêng Hai vừa làm.
Chiếc bánh trôi trắng tròn, mướt mát, bên ngoài thì bùi vị vừng, dẻo vị gạo, bên trong thì ngọt lịm vị đường mật, thoang thoảng se se vị gừng. Mỗi chiếc bánh nhỏ xinh vừa một lần bỏ miệng, dính nhẹ nên phải lựa nhai cho khéo, cho kĩ, thưởng thức chậm rãi hương vị của đồng quê.
Chiếc bánh chay lại dẹt, vị đậm đà hơn, ăn nóng ăn nguội đều ngon cả. Bởi cái ngọt của đỗ xanh ngào đường đã được trung hòa lại bằng nước chè sắn dây hoa bưởi. Múc thìa nước trong như thạch, xắn nhẹ miếng bánh dẻo, cảm giác như được tận hưởng những gì tinh túy nhất của trời đất phút giao mùa.
Vào mồng 3 tháng 3 Âm lịch, hay còn gọi là Tết Hàn thực, nhà nhà đều dâng đĩa bánh trôi, bát bánh chay lên ban thờ để tưởng nhớ đến ông bà tổ tiên và những người đã khuất và cầu mong một mùa màng bội thu, đó là nét văn hóa truyền thống đẹp của các gia đình người Việt.
Thời nay, Bánh trôi bánh chay còn là bánh để các chị em thể hiện tình yêu với bếp núc và phát huy sự sáng tạo của mình. Những chiếc bánh ngũ sắc rực rỡ được nhuộm màu bằng rau củ quả tự nhiên. Bột bánh được trộn với nước lá nếp, với thanh long, bí ngô, lá cẩm… cho ra đủ thứ màu hấp dẫn đến nghẹt thở. Rồi không chỉ là chiếc bánh tròn, các chị em biến tấu phá cách với muôn vàn tạo hình tỉ mỉ, sáng tạo đến kinh ngạc, càng tạo ra cho Bánh trôi bánh chay những khuôn hình và màu sắc thú vị và hấp dẫn.
Ngô Thị Thanh Hà
????????????????????????????????
https://tokyo-human.edu.vntuyen-sinh/thuv2021/
